Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich

               Zadania stojące przed Zespołem w 2018 r. to:         

1. Przygotowania do wzięcia udziału w XXIII Międzynarodowym Kongresie Nauk Historycznych w Poznaniu (2020 r.)

2. ZSSiW będzie spotykała się dwa razy do roku (tak jak to było w poprzednich kadencjach). Jedno ze spotkań będzie robocze, drugie będzie spotkaniem dyskusyjnym połączonym z referatem.

3. Praca nad projektem grantowym ‘Reprezentation of Jewish-Slavic Relations in Museums and Internet Databases’. Wniosek złożony przez trzech partnerów: Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN, Center for University Teaching of Jewish Civilization "Sefer" w Moskwie oraz Instytut Slavianovedenja RAN. Projekt warsztatu zyskał akceptację w grudniu 2017 r. ze strony Muzeum Polin, realizowany ma być w ramach Global Education Outreach Program.

 

 XXX

 

Protokół z V posiedzenia Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich KNH PAN

z dnia 21 listopada 2018

(Instytut Archeologii i Etnologii PAN, al. Solidarności 105, sala 202, godz. 12.00-14.00)

Posiedzeniu przewodniczyła dr hab. Bożena Czwojdrak, (przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

Na posiedzeniu obecni byli Członkowie ZSSiW (w porządku alfabetycznym):

dr hab. Katarzyna Błachowska (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego),

dr hab. Piotr Boroń (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego),

prof. dr hab. Dariusz Dąbrowski (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy),

dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur, prof. IH PAN (Instytut Historii PAN w Warszawie),

prof. dr hab. Oleg Łatyszonek (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku)

dr hab. Andrzej Janeczek, prof. IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

prof. dr hab. Iwona Kabzińska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

dr Artur Markowski (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego),

prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie)

dr Monika Saczyńska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) – sekretarz ZSSiW,

dr hab. Jan Szumski (Instytut Historii Nauki PAN w Warszawie).

oraz jako gość: prof. Aleš Zařicky (Instytut Historii Uniwersytetu Ostrawskiego)

Z ważnych przyczyn nie byli obecni: Prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach), Prof. dr hab. Krzysztof Makowski (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), Prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr hab. Joanna Sobiesiak (Instytut Historii Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie).

2. Zebranie rozpoczęło się od gościnnego wykładu prof. Aleša Zařicky’ego z Instytutu Historii Uniwersytetu Ostrawskiego pod tytułem: Słowianie w natarciu, czyli koniec monarchii austro-węgierskiej i początki państwa Czechosłowackiego. Po wykładzie miała miejsce dyskusja.

3. Sprawy Zespołu – sprawozdania z działań podejmowanych w ostatnim półroczu.

3a. Współpraca ze szkołami i nauczycielami. Prof. dr hab. Katarzyna Błachowska przedstawiła sprawozdanie na temat kolejnych warsztatów dla nauczycieli. W dniach 26-28.06.2018 roku została zainaugurowana Letnia Akademia Ciekawej Historii (LACH). Ten projekt wpisuje się w prowadzony od 2017 roku program „Badania naukowe blisko nauczyciela”, który został zainicjowany przez Instytut Historyczny UW, Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli, Instytut Badań Edukacyjnych oraz Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich. Celem tego programu jest nawiązanie stałej relacji między naukowcami, a nauczycielami. W warsztatach wzięło udział około 100 osób (w ciągu dwóch dni). Spotkania, które organizatorzy i uczestnicy ocenili bardzo pozytywnie, będą odbywać się cyklicznie raz do roku pod koniec czerwca.

[zob. zaproszenie i program LACH – zał. 1 do niniejszego protokołu; MS]

3.b. Zjazd historyków w Lublinie [2019 rok]. Prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński, który jest jedynie obserwatorem działań organizacyjnych, poinformował, że obrady będą się odbywały w formule: duży referat wiodący dla każdego z wybranych na zjeździe zagadnień oraz towarzyszące mu referaty dodatkowe. Referat wiodący będzie opublikowany w sieci przed zjazdem. Dla niektórych okresów/sekcji – np. dla sekcji średniowiecznej, za którą odpowiada Grzegorz Jawor – jest już wybrany referat wiodący, ale kto wygłosi referaty towarzyszące jeszcze jest dyskutowane.

3.c. Warsztaty „Representations of Jewish-Slavic relations in museums and internet databases” (13-15.06.2018). Dr Artur Markowski zrelacjonował krótko przebieg warsztatów. Podkreślił, że udało się przeprowadzić je właśnie w formule warsztatów, a uczestniczyło 20 badaczy z Rosji, Izraela, Niemiec i Polski. Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich reprezentowali: prof. dr hab. Krzysztof Makowski oraz dr Artur Markowski. Jedna z uczestniczek warsztatów prof. Gabriela Safran z Uniwersytetu Stanforda wygłosiła wykład otwarty dla publiczności, na temat humoru żydowskiego (zob.: https://www.polin.pl/pl/wydarzenie/skad-sie-wzial-zydowski-humor-wyklad?d=0 ). Bardzo ważnym wnioskiem z warsztatów jest zmiana postrzegania relacji żydowsko-słowiańskich. Obserwacja wyszła od obrazu tej relacji jako zbudowanej na przemocy i niechęci. Po warsztatach trzeba jednak ten obraz zweryfikować relacja funkcjonowała jako proces przenikania w różnych obszarach kulturowych i językowych. Zatem nie konflikt, ale transfer kulturowy stanowił główny składnik stosunków żydowsko-słowiańskich. To obserwacja bardzo pozytywna. Uczestnicy warsztatów byli zgodni, że winny być one kontynuowane.

[zob. program warsztatów – zał. 2 do niniejszego protokołu; MS]

Dr Markowski poddał propozycję kolejnego tematu, którym można byłoby się zająć To: historiografia mniejszości. Prof. dr hab. Dariusz Dąbrowski zaproponował temat: relacje żydowsko-słowiańskie w sztuce. Miałoby to na celu pokazanie w jaki sposób przedstawiano się nawzajem (Żydzi Słowian, Słowianie Żydów). Dr Markowski skomentował, że jest to bardzo dobry pomysł i będzie się bardzo podobał Muzeum POLIN, które ze względu na swój charakter (muzeum) jest szczególnie zainteresowane badaniem różnych aspektów historycznych/socjologicznych w sztukach wizualnych. Dr Markowski poddał też kolejny pomysł: kwestie językowe i relacje interkulturowe na tym obszarze. Pierwszym zadaniem w organizacji warsztatów jest sformułowanie tematu; kolejnym jest znalezienie funduszy oraz partnera zagranicznego.

3.d. Światowy Kongres Historyków, Poznań 2020. Dr Monika Saczyńska zrelacjonowała stan przygotowań do panelu ‘Borders and borderlands: the Slavdom over the centuries’ oraz poprzedzającej go publikacji. Została doprecyzowana (zawężona) tematyka publikacji. Problematyka szeroko rozumianego pogranicza (granicy) została ograniczona do procesów rozgrywających się w sferze języka oraz poprzez języki. Uczestnicy projektu będą się koncentrować na procesach kulturowych zachodzący pomiędzy różnymi grupami z perspektywy działań podejmowanych poprzez medium języka. Do udziału w publikacji zostało zaproszonych już kilka osób (wyraziły zgodę). Po spotkaniu ZSSiW odbędzie się spotkanie w wąskim gronie na temat samej publikacji, gdzie będą omawiane i precyzowane szczegóły przedsięwzięcia.

[MS: w rezultacie spotkania ostatecznie uzgodniono kształt publikacji. Dr Saczyńska przekazała nadesłane już tytuły i tematykę wystąpień panelowych oraz przekazała propozycje artykułów, jakie zebrała. Prof. Aleš Zařicky przedstawił propozycje nadesłane przez kolegów z Czech. Wymagają one zmian, co zostanie przeprowadzone. Dr hab. Andrzej Janeczek również zaproponował kolejnego uczestnika publikacji. Przedyskutowano także problemy związane z finansowanie publikacji. Do końca 2018 roku i w początkach zostanie ustalona pełna lista uczestników publikacji. Wszyscy będą poproszeni o przesłanie abstraktów planowanych artykułów wraz z krótkim życiorysem.]

3.e. Kongresu Mediewistów (Wrocław, wrzesień 2018) a sprawy Zespołu. Dr hab. Piotr Boroń przedstawił wyniki obrad dwóch sekcji jakie (współ)organizował. Pierwsza, do udziału w której zachęcał już wcześniej członków ZSSiW, to: „Dziedzictwo Barbaricum w średniowiecznej Europie i jego mitologizacja w historiografii XIX-XXI wieku” (21.09.2018). zostało przedstawionych 7 referatów. Sekcja cieszyła się sporym zainteresowaniem – ok. 30 uczestników. Dr hab. Baroń planuje zebranie przedstawionych referatów i opublikowanie ich.

[MS: z programu VI Kongresu Mediewistów Polskich:

Sekcja 16: Dziedzictwo Barbaricum w średniowiecznej Europie i jego mitologizacja

w historiografii XIX-XXI wieku (organizator: Piotr Boroń)

piątek, 21.09.2018, godz. 15.15-19.00

Piotr Boroń, Najgorszy rodzaj ludzi – Słowianie w najdawniejszych opiniach

Maciej Michalski, Starożytni i średniowieczni barbarzyńcy w pracy Wawrzyńca Surowieckiego Śledzenie początku narodów słowiańskich

Aleksander Paroń, Obcy doskonały, czyli koczownicy średniowiecznej Eurazji jako narzędzie kreowania tożsamości nowoczesnych społeczeństw europejskich. Rozważania historiograficzne

Kamil Kajkowski, Barbaryzacja wierzeń Słowian Zachodnich w historiografii średniowiecza

Wawrzyniec Kowalski, Średniowieczne przekazy o przybyciu Słowian na Bałkany i ich interpretacja w historiografii XX wieku

Paweł Babij, Taktyka Słowian Połabskich w świetle wybranych opisów bitew

Łukasz Nowok, Zajęcie "częściowo pustego domu". Legenda o przybyciu Chorwatów a hipotezy naukowe]

W czasie obrad drugiej sekcji zorganizowanej przez dr hab. Baronia wraz z dr. Pawłem Babijem zatytułowanej Rekonstrukcja historyczna: nauka zabawą, zabawa nauką? (dyskusja panelowa) (22.09.2018) miała miejsce ciekawa i wnikliwa dyskusja na temat rekonstrukcji historycznych i ich znaczenia. Niestety należy żałować, że ta propozycja nie spotkała się z dużym zainteresowaniem publiczności.

[MS: z programu VI Kongresu Mediewistów Polskich: Paneliści: Piotr Boroń (moderowanie), Paweł Babij (wprowadzenie), Jacek Wrzesiński, Michał Bogacki, Marcin Danielewski, Ewelina Imiołczyk]

Kolejny VII Kongres Mediewistów Polskich odbędzie się za 3 lub 4 lata w Katowicach. Do końca 2018 roku powinien być znany dokładny termin oraz tematyka.

3.f. Wolne wnioski i plany na przyszłość.

3.f.1: Dr Markowski przekazał informację o zbliżającej się III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Historyków XIX wieku zatytułowanej „Plotka i pomówienie: wyzwania źródłowe i metodologiczne w warsztacie historyka XIX wieku (do 1918 r.)”. Zgłoszenia będą przyjmowane do 30.01.2019.

[MS: CfP – zob. http://ihuw.pl/instytut/dzialalnosc/wydarzenia/iii-ogolnopolska-konferencja-naukowa-historykow-xix-wieku-plotka-i-pomowienie-wyzwania

zob też zał. 3 do niniejszego protokołu]

3.f.2: Dr hab. Czwojdrak zachęcała członków ZSSiW zajmujący się historią XIX wieku do wzięcia udziału w konferencji. Zadała też pytanie, czy ZSSiW jest w stanie zorganizować konferencję pod własną marką. Termin jaki moglibyśmy wyznaczyć to rok 2021 (już po Ogólnopolskim Zjeździe Historyków w 2019 roku oraz Światowym Kongresie Historyków w 2020 roku). Pierwszym problemem do rozważenia – wybór tematyki.

Dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur zaproponowała temat przewrotny – o błędach rządzących. Trochę jako opozycja do ciągłego skupiania się historyków na sukcesach. Przy takim temacie ważne będą przede wszystkim punkty odniesienia, czyli jak należy definiować błąd oraz ambiwalencja w postrzeganiu błędu (co i dla kogo jest błędem).

Dr hab. Czwojdrak poprosiła zebranych o zastanowienie się i nad zgłoszoną propozycją i nad – ewentualnymi – innymi tematami.

3.f.3: Logo

Sprawa zaczyna być paląca. Potrzebna jest pewna suma (ok. 200-250 PLN) na opłacenie grafika, który opracowałby projekt logo.

Dr hab. Gierowska-Kałłaur wskazała na możliwość pozyskania drobnych funduszy, z której sama korzysta. Co 2 lata zwraca się do Działu Wymiany Międzynarodowej z prośbą o fundusze i udaje jej się pozyskać mniejszą lub większą sumę.

3.f.4: Problematyka poziomu prac/grantów „słowiańskich”.

Prof. dr hab. Dariusz Dąbrowski zwrócił uwagę na kwestię oceny poziomu różnych publikacji/grantów. Sam obserwuję, że w interesującym go obszarze badań poziom dość znacznie spada. ZSSiW mógłby stać się głosem doradczym w kwestiach oceny poziomu prac/grantów z szeroko rozumianej tematyki słowiańskiej. Przy czym raczej chodziłoby o takie instytucje jak NPRH i NCN. Dr hab. Pleszczyński wyraził wątpliwość, czy ktoś liczyłby się z naszym głosem, a zatem czy podejmowanie takich działań w ogóle ma sens. Prof. dr hab. Dąbrowski podkreślał wagę wyrażania opinii, nawet wówczas gdy w góry byłoby wiadomym, że nie będzie ona uwzględniania. W związku z tym dr hab. Czwojdrak zasugerowała, że możemy wysłać do stosownych instytucji pismo, w którym wyrazimy gotowość do – jako zespół specjalistów słowiańskich – do wykorzystania w charakterze ekspertów/opiniodawców/krytyków (konstruktywnych). A następnie, niezależnie od odpowiedzi instytucji, będziemy mogli wyrażać i upubliczniać nasze zdanie na temat poszczególnych wydarzeń (konferencji, publikacji, grantów itp.) słowiańskich.

 

Na termin kolejnego zebrania został zaproponowany dzień 17 kwietnia 2019 roku.

Przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich     Sekretarz Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich                                                      i Wschodnioeuropejskich

dr. hab. Bożena Czwojdrak                                                  dr Monika Saczyńska

Załączniki:

zał. 1: zaproszenie i program LACH

zał. 2: program warsztatów GEOP „Representations of Jewish-Slavic relations in museums and internet databases”

zał. 3: CfP III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Historyków XIX wieku „Plotka i pomówienie: wyzwania źródłowe i metodologiczne w warsztacie historyka XIX wieku (do 1918 r.)”

 

 

XXX

 

Protokół z IV posiedzenia Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich KNH PAN.

z dnia 18 kwietnia 2018 roku

(Pałac Kultury i Nauki pl. Defilad 1, sala 2604, w godz. 11.00-14.00)

Posiedzeniu przewodniczyła dr hab. Bożena Czwojdrak, (przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

Na posiedzeniu obecni byli Członkowie ZSSiW (w porządku alfabetycznym):

Prof. dr hab. Oleg Łatyszonek (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku)

dr hab. Andrzej Janeczek, prof. IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

Prof. dr hab. Iwona Kabzińska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

Prof. dr hab. Krzysztof Makowski (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu),

Dr Artur Markowski (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego),

Prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie)

dr Monika Saczyńska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) – sekretarz ZSSiW.

dr hab. Joanna Sobiesiak (Instytut Historii Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie)

Z ważnych przyczyn nie byli obecni: Dr hab. Katarzyna Błachowska (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego), Dr hab. Piotr Boroń (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego), Dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur, prof. IH PAN (Instytut Historii PAN w Warszawie), Prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach), Prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu).

Dr hab. Bożena Czwojdrak powitała zebranych i podziękowała za przybycie.

1. Zebranie rozpoczęło się od wykładu nowej członkini ZSSiW dr hab. Joanny Sobiesiak zatytułowanego: „Królewskie 'czyny' Władysława II Przemyślidy i tradycja o nich w średniowiecznej historiografii czeskiej”. Po wykładzie miała miejsce dyskusja.

2. Sprawy Zespołu – sprawozdania z działań podejmowanych w ostatnim półroczu.

2a. Sesja słowiańska na Kongresie Mediewistów Polskich (20-22 września 2018, Wrocław).

W imieniu nieobecnego dr. hab. Piotra Boronia dr hab. Bożena Czwojdrak przypomniała o organizowanej przez niego sesji słowiańskiej na zbliżającym się Kongresie Mediewistów Polskich we Wrocławiu (20-22 września 2018 r.). Sesja jest zatytułowana „Dziedzictwo Barbaricum w średniowiecznej Europie i jej mitologizacja w historiografii XIX i XXI wieku ze szczególnym uwzględnieniem Słowiańszczyzny”. Dr hab. Boroń zachęca wszystkich zainteresowanych do zgłaszania wystąpień.

2b. XX Powszechny Zjazd Historyków Polskich (Lublin, 18-20.09.2019).

Dr hab. Andrzej Pleszczyński przedstawił pokrótce stan przygotowań do Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie. Ogólnym tematem całego Zjazdu jest: „Wielka zmiana. Historia wobec wyzwań” Formuła pozostaje taka jaką organizatorzy założyli już wcześniej. Dwa teksty wiodące w danej sekcji przy czym mają być one opublikowane przed Zjazdem, tak aby można było zapoznać się z nimi wcześniej. Na samy zjeździe prezentacja ograniczy się do głównych tez, po czym będzie czas na dyskusję. Organizatorzy zamierzają także opublikować głosy dyskusyjne (te które zostaną nadesłane w formie pisemnej).

Została już uruchomiona strona Zjazdu: http://xxpzhp.umcs.lublin.pl/

Jest 14 zespołów programowych dotyczących zarówno poszczególnych epok, np. starożytność, średniowiecze, historia wczesnonowożytna itd., jak też dziedzin, np. zespoły: „Dydaktyka historii – pamięć w edukacji historycznej”, „Nauki pomocnicze – nowa perspektywa badawcza” lub tematów badawczych np. „Historia Polski z perspektywy kobiet”. Nie brak też próby refleksji wpisującej się w bieżącą sytuację np. zespół programowy „Jakiej historii Polacy potrzebują?”

Publikacje pozjazdowe mają być opublikowane w Web of Science, co trzeba potraktować jako dodatkową zachętę do udziału i dyskusji, a następnie przedstawiania swych głosów w formie pisemnej.

Można zgłaszać wystąpienia w ramach istniejących już struktur.

2c. Przygotowania do Światowego Kongresu Historyków w Poznaniu

Prof. dr hab. Krzysztof Makowski poinformował, że w czerwcu zostanie ostatecznie zatwierdzony programu Kongresu. Jest zgłoszonych i przyjętych ok. 70 paneli ponadto kilkanaście okrągłych stołów. Wszyscy, którzy zgłaszali sekcje mają wolną rękę w doborze referentów. Działają albo przez call for papers, albo zapraszając referentów. Jest także możliwość skorzystania z pośrednictwa organizatorów Kongresu. Na razie odpowiedzialni za poszczególne wydarzenia działają sami.

Jest też przewidziana sesja posterowa dla doktorantów, na której będą mogli prezentować swoje badania i osiągnięcia. Będą również nagrody dla najlepszych młodych naukowców.

Możliwość organizowania sesji mają też międzynarodowe komisje historyczne. Również Międzynarodowej Komisji Studiów Słowiańskich (Commission Internationale des Études Historiques Slaves, CIEHS) będzie organizatorem sesji

2d. Okrągły stół ‘Borders and borderlands: the Slavdom over the centuries’ – panel zgłoszony na Międzynarodowy Kongres Historyków – projekt prowadzi dr Monika Saczyńska.

Dr Saczyńska poinformowała, że w najbliższym czasie ustali ze współorganizatorem Prof. Alešem Zařickym (Ostravská univerzita) szczegóły planowanej publikacji (dla przypomnienia: panel na Kongresie w Poznaniu ma być poprzedzony wydaniem tomu zbierającego wystąpienia przygotowane na Kongres oraz dodatkowe referaty. Taka formuła pozwoli szerzej zaprezentować problematykę granic i pograniczy na terenach słowiańskich. Ponadto powstał pomysł, aby wszyscy paneliści spotkali się dla wspólnego omówienia tematyki panelu. Takie spotkanie mogłoby odbyć się w Warszawie w listopadzie br. i taki termin wraz z wstępnym zarysem tematyki zostanie zaprezentowany uczestnikom panelu.

Prof. Zařicki już wcześniej wyrażał chęć wystąpienia na spotkaniu ZSSiW. Jeżeli termin odpowiadałby mu, to mogłoby to być na następnym spotkaniu ZSSiW jesienią 2018 roku.

2e. sprawozdanie z działalności dydaktycznej Zespołu – dr hab. Katarzyna Błachowska.

W zastępstwie nieobecnej prof. Błachowskiej jej działania na podstawie przesłanej notatki zreferowała dr Saczyńska.

Dr hab. Błachowska włączyła ZSSiW jako współorganizatora Letniej Akademii Ciekawej Historii (LACH), która odbędzie się w dniach 26-28.06.2018 r. W organizacji Akademii biorą udział Instytut Historyczny UW, Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Instytut Badań Edukacyjnych. Jej adresatami są nauczyciele. Temat wiodący Akademii: „Uniwersytet: miejsce nauki – miejsce kształcenia – miejsce spotkania”.

Akademia jest częścią programu spotkań historyków-badaczy i historyków-nauczycieli, który został zainaugurowany w październiku 2017 r. („Badania naukowe blisko nauczyciela. Polska i jej sąsiedzi w edukacji historycznej”)

Temat czerwcowej edycji LACH jest związany z tematem głównym programu, ponieważ celem będzie przedstawienie Uniwersytetu (UW będzie potraktowany jako przykład), jako ośrodka kształcenia elit, spotkania ludzi, którzy w przeszłości tworzyli elity, a więc wpływali na politykę państw, a także formowanie obrazu "innych".

Dr hab. Błachowska poinformowała, że szczegółowe informacje dotyczące programu prześlę po jego ostatecznym ustaleniu.

2f. Sprawozdanie ze współpracy z SEFER – projekt prowadzi dr Artur Markowski

Dr Markowski poinformował zebranych, że właśnie otrzymał draft warsztatów organizowanej przez Muzeum POLIN oraz SEFER zrzeszające badaczy z terenów byłego Związku Radzieckiego, zajmujących się tematyką żydowską. Warsztaty odbędą się w dniach 13-15 czerwca 2018 roku w Warszawie. Jako przedstawiciele ZSSiW biorą w nich udział prof. dr hab. Krzysztof Makowski oraz dr Artur Markowski. Dr Markowski krótko zreferował tematy, które będą podejmowane w czasie tego spotkania oraz przekazał, że jak tylko będzie dostępny ostateczny program prześle go Zespołowi.

3. Propozycje w sprawie przyjęcia nowych osób.

Dr hab. Czwojdrak poinformowała, że Zespół otrzymał zgodę na przyjęcie dwóch nowych członków zatem zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami prosi członków Zespołu o przedstawienie ewentualnych kandydatów.

Dr hab. Andrzej Janeczek poinformował, że już wcześniej myślał o kandydaturze dr. hab. Dariusza Dąbrowskiego (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), historyka zajmującego się dziejami Rusi w XII i XIII stuleciu. Ostatnio wydał wraz ze współpracownikami Kronikę halicko-wołyńską (Kronikę Romanowiczów) [w serii: Monumenta Poloniae Historica n.s., t. XVI, Kraków-Warszawa 2017]

Dr. hab. Oleg Łatyszonek od razu wyraził pełne poparcie dla tej kandydatury.

Dr Markowski zwrócił uwagę, że w Zespole brak jest specjalisty od najnowszych dziejów i zaproponował kandydaturę dr. hab. Jana Szumskiego (Instytut Historii Nauki PAN), podkreślając jego wysokie kompetencje naukowe a także językowe oraz zdolności organizacyjne.

Dr hab. Czwojdrak wskazała, że po obronie doktoratu świetną kandydatką do Zespołu byłaby także mgr Marta Okińska.

Zebrani wyrazili poparcie dla kandydatur: dr. hab. Dąbrowskiego oraz dr. hab. Szumskiego. Dr. hab. Janeczek oraz dr Markowski porozmawiają z kandydatami.

[MS: obydwaj kandydaci wyrazili zgodę na udział w pracach Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich]

4. Wyznaczenie terminu kolejnego spotkania Zespołu i ewentualne ustalenie tematu wystąpienia.

Na termin kolejnego zebrania został zaproponowany dzień 21 listopada 2018 roku.

Przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr. hab. Bożena Czwojdrak

Sekretarz Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr Monika Saczyńska

 

XXX

 

Protokół z III posiedzenia Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich KNH PAN.

z dnia 22 listopada 2017 roku

(Pałac Kultury i Nauki p. Defilad 1, sala 2513, w godz. 12.00-15.00)

Posiedzeniu przewodniczyła dr hab. Bożena Czwojdrak, (przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

Na posiedzeniu obecni byli Członkowie ZSSiW (w porządku alfabetycznym):

Dr hab. Piotr Boroń (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego),

Dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur, prof. IH PAN (Instytut Historii PAN w Warszawie),

Prof. dr hab. Oleg Łatyszonek (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku)

Prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie)

dr Monika Saczyńska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) – sekretarz ZSSiW.

oraz jako gość mgr Marta Jaworska-Oknińska (Instytut Historyczny UW).

Z ważnych przyczyn nie byli obecni: Dr hab. Katarzyna Błachowska (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego), Prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego), Prof. dr hab. Bogusław Dybaś (Stacja Naukowa PAN w Wiedniu,), dr hab. Andrzej Janeczek, prof. IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), Prof. dr hab. Iwona Kabzińska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), Prof. dr hab. Krzysztof Makowski (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza), Dr Artur Markowski (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego), Prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza), Prof. dr hab. Leszek Zasztowt (Instytut Historii Nauki PAN)

Dr hab. Bożena Czwojdrak powitała zebranych i podziękowała za przybycie.

1. Gościnny wykład mgr Marty Jaworskiej-Oknińskiej, „Komunikacja między Moskwą a prowincja w świetle suplik zbiorowych z lat 1613-1649”. Referentka zaprezentowała fragment z przygotowywanej pod kierunkiem profesora Dariusza Kołodziejczyka (IH UW) rozprawy doktorskiej. Tytuł przygotowywanej pracy brzmi „Ewolucja soborów ziemskich w okresie panowania pierwszych Romanowów (1613-1648). Struktura działalność i znaczenie polityczne instytucji przedstawicielskiej w nowożytnym państwie rosyjskim”. Po wykładzie miała miejsce dyskusja.

2. Sprawy Zespołu – sprawozdania z działań podejmowanych w ostatnim półroczu.

2a. Współpracy ze szkołami i nauczycielami – projekt prowadzi dr hab. Katarzyna Błachowska. Ze względu na nieobecność Pani dr. hab. Błachowskiej dr Monika Saczyńska odczytała przesłaną przez Nią notatkę.

19 października 2017 roku odbyła się konferencja dla nauczycieli, której Zespół był współorganizatorem (informacja była zamieszczona w materiałach konferencyjnych) wraz z Instytutem Historycznym UW, Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli oraz Instytutem Badań Edukacyjnych. W spotkaniu, które odbyło się w Instytucie Archeologii UW, wzięło udział 48 nauczycieli. Opinie wyrażone przez uczestników po spotkaniu (ankieta) były bardzo dobre. Kolejne spotkanie jest planowane na październik 2018 roku i będzie ono kontynuacją tematyczną spotkania z tego roku.

Dr hab. Czwojdrak zauważyła, że Zespół pojawia się publicznie, jako (współ)organizator różnych wydarzeń, a nie ma swojego własnego logo. Posiadanie znaku graficznego i posługiwanie się nim na różnego typu materiałach byłoby wskazane ze względów marketingowych. Pomagałoby także w budowaniu większej rozpoznawalności działań Zespołu. Zapytała się zatem zebranych, czy nie uważają, że Zespół winien takie logo mieć. Obecni członkowie Zespołu zgodzili się z tym. Dr hab. Czwojdrak zaproponowała, że po zebraniu w notatce mailowej zostanie rozesłane do wszystkich członków zespołu pytanie w sprawie logo, czy uważają za zasadne stworzenie takowego oraz prośba o ewentualne propozycje samego znaku, a także – ewentualnie – grafika, który mógłby pomóc w opracowaniu logo.

2b. Sesja słowiańska na Kongresie Mediewistów Polskich we Wrocławiu – projekt prowadzi dr hab. Piotr Boroń.

Dr hab. Piotr Boroń zgłosił na Kongres Mediewistów Polskich, który odbędzie się w dniach 20-22 września 2018 roku we Wrocławiu propozycję sesji zatytułowaną „Dziedzictwo Barbaricum w średniowiecznej Europie i jej mitologizacja w historiografii XIX i XXI wieku ze szczególnym uwzględnieniem Słowiańszczyzny”.

Dr hab. Boroń przedstawił pokrótce idee tego spotkania (opis sesji w załączeniu do niniejszego protokołu – zał. 1) i zaprosił członków zespołu do udziału (zgłaszania wystąpień własnych) oraz poprosił o rozpropagowanie sesji.

2c. Przygotowania do Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie

Dr. hab. Czwojdrak poinformowała zebranych, że propozycja panelu jaka została zgłoszona przez Zespół nie została przyjęta przez organizatorów. Nie mieściliśmy się w koncepcji ogólnej Kongresu, przy czym dotyczyło to nie tyle tematyki, ile formy – panele/sesje zgłaszane przez różne instytucje i zespoły naukowe.

Prof. Andrzej Pleszczyński dodał, że w koncepcji organizatorów kongres pod ogólnym hasłem jakiej historii potrzebują Polacy ma być zorganizowany według odgórnie zaproponowanych tematów. Chętni mogą zgłaszać się do opracowania poszczególnych zagadnień wyznaczonych przez organizatorów. Nie przewidziano możliwości zgłaszania przez środowisko inicjatyw pokazujących aktualnie toczące się badania.

2d. Współpraca z Rosjanami i kwestia grantu – projekt prowadzi dr Artur Markowski. Ze względu na nieobecność dr. Markowskiego notatkę na temat projektu odczytała dr Saczyńska (notatka w załączeniu do niniejszego protokołu – zał. 2). Procedura konkursowa trwa i rezultaty będą znane po 15 grudnia (przedłużono termin rozstrzygnięcia). Tytuł złożonego grantu: ‘Reprezentationof Jewish-Slavic Relations in Museums and Internet Databases’. Wniosek złożony przez trzech partnerów: SEFER, Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN oraz Instytut Slavianovedenja RAN.

Ze strony Zespołu jako uczestnicy są wpisani: prof. Krzysztof Makowski oraz dr Artur Markowski.

Wszyscy są jednak zaproszeni do uczestniczenia.

[Informacja z dnia 16.12.2017 przekazana przez dr Artura Markowskiego: Projekt warsztatu zyskał akceptacje.] – MS

2e. Przygotowania Światowego Kongresu Historyków w Poznaniu w 2020 roku: okrągły stół ‘Borders and borderlands: the Slavdom over the centuries’ – projekt prowadzi dr Monika Saczyńska.

Dr Saczyńska przedstawiła stan przygotowań organizacyjnych. Została ustalona lista uczestników okrągłego stołu. Są to (w porządku chronologicznym obszarów zainteresowań): dr Monika Saczyńska (IAE), dr hab. Andrzej Janeczek prof. IAE PAN (IAE), prof. dr hab. Tomasz Kempa (UMK), dr Krisztina Rábai (Szeged), Prof. PhDr. Jan Županič, Ph.D. (Univerzita Kralova, Praha), Prof. PhDr. Aleš Zařicky, Ph.D. (Ostravská univerzita), Prof. dr. hab. Ryszard Kaczmarek (UŚ). Wszyscy uczestnicy wyrazili zgodę na wzięcie udziału w przedsięwzięciu. Dr Saczyńska przedstawiła pokrótce poszczególne osoby.

Ponadto zrelacjonowała swoje spotkanie w lipcu 2017 roku z Prof. Alešem Zařickym. Podczas spotkania została omówiona wstępnie współpracę oraz sam projekt. Prof. Zařicky zaproponował, aby przed Kongresem opublikować tom poświęcony zgłoszonej problematyce Słowiańszczyzny, jako obszaru pogranicza i granic. W tomie znalazły by się wystąpienia uczestników okrągłego stołu, ale także zaprosilibyśmy do publikacji także szersze grono badaczy. To pozwoliłoby zaprezentować tę złożoną problematykę szerzej. Artykuły musiałyby być gotowe do końca 2019 roku (termin ostateczny; termin bezpieczniejszy to koniec 3 kwartału 2019 roku). Redakcja na początku 2020 roku i wydanie w 2 kwartale 2020 roku, tak aby zdążyć z gotową publikacją na sierpień 2020 roku. Prof. Zařicky chętnie byłby gościem naszego zebrania (może z wykładem).

Dr Saczyńska będzie informowała o rozwoju przygotowań. Członkowie Zespołu są zaproszeni do zgłaszania się swego ewentualnego udziału w publikacji.

2f. Strony internetowej Zespołu

Dr hab. Czwojdrak zwróciła uwagę na wygląd strony internetowej Zespołu, który nie odpowiada ogólnie już przyjętym standardom (różne czcionki, prawie żadna grafika). Są też duże trudności z publikowaniem treści na tej stronie. Całość wygląda nieprofesjonalnie i nie może stanowić wizytówki naszego Zespołu. Sprawę trzeba uporządkować. Dr hab. Czwojdrak postara się uzyskać bezpośredni dostęp do tej strony, tak abyśmy to my mogli publikować na niej treści, a tym samym na bieżąco kształtować jej wygląd. Jeżeli dostaniemy dostęp sprawą zajmowałyby się dr hab. Czwojdrak oraz dr Saczyńska.

2g. Wolne wnioski

Dr hab. Czwojdrak poinformowała zebranych, że przed spotkaniem nadszedł mail od prof. Leszka Zasztowta, który, przepraszając iż nie będzie mógł znowu uczestniczyć w zebraniu Zespołu, złożył jednocześnie rezygnację z członkostwa. Decyzję swoją tłumaczył zbyt wielką liczbą obowiązków, które wcześniej udawało łączyć się z pracą w Zespole, a ostatnio stało się to niemożliwe. Dr hab. Czwojdrak przekazała zebranym, że Zespół otrzymał zgodę władz na przyjęcie 1-2 nowych osób. Jako pierwsza kandydaturę przedstawiła dr hab. Czwojdrak osobę dr hab. Joanny Sobiesiak z Instytut Historii Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie, a jednocześnie poprosiła prof. Andrzeja Pleszczyńskiego o krótkie zaprezentowanie sylwetki naukowej dr hab. Joanny Sobiesiak.

Zebrani jednogłośnie wyrazili poparcie dla tej kandydatury.

Dr hab. Czwojdrak poprosiła o przekazanie mailem informacji o ewentualnych innych kandydaturach.

Na termin kolejnego zebrania został zaproponowany na dzień 18 kwietnia 2018 orku.

Przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr. hab. Bożena Czwojdrak

Sekretarz Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr Monika Saczyńska

 

XXX

 

 

Protokół z II posiedzenia Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich KNH PAN.

z dnia 26 kwietnia 2017 roku

(Pałac Kultury i Nauki p. Defilad 1, sala 2604, godzina 12.00)

Posiedzeniu przewodniczyła dr hab. Bożena Czwojdrak, (przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

Na posiedzeniu obecni byli Członkowie ZSSiW (w porządku alfabetycznym):

dr hab. Katarzyna Błachowska (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego),

prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach),

dr hab. Andrzej Janeczek prof. IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

prof. dr hab. Krzysztof Makowski (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu),

dr Artur Markowski (Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego),

prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

dr Monika Saczyńska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) – sekretarz ZSSiW.

Na posiedzenie nie mogli przybyć: dr hab. Piotr Boroń (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach), prof. dr hab. Bogusław Dybaś (Stacja Naukowa PAN w Wiedniu), dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur prof. IH PAN (Instytut Historii PAN w Warszawie), prof. dr hab. Iwona Kabzińska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), prof. dr hab. Oleg Łatyszonek (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku), prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński (Instytut Historii Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie) oraz prof. dr hab. Leszek Zasztowt (Instytut Historii Nauki PAN).

Dr hab. Bożena Czwojdrak powitała zebranych i podziękowała za przybycie. Jednocześnie zwróciła uwagę na niską frekwencję, co było wynikiem zarówno wydarzeń losowych, jak i problemów z komunikacją. W związku z tym zaproponowała, aby zebrani podali swoje prywatne adresy e-mail (jeżeli takie posiadają), gdyż korespondencja na adresy służbowe nie zawsze sprawnie dochodzi; a także o podanie numery telefonów komórkowych.

Przyjęto następujący tryb komunikacji.

1. Zawiadomienie:

- na dwa dni przed spotkaniem uczestnicy będą otrzymywać sms z przypomnieniem (zebrani wyrazili na to zgodę);

- po otrzymania maila o planowanym spotkaniu lub bieżących działaniach wszyscy Członkowie Zespołu są proszeni o potwierdzenie otrzymania maila.

Jednocześnie zostanie wysłany mailem prośba do nieobecnych w dniu zebrania Członków ZSSiW o przesłanie na adres sekretarza swoich numerów telefonów oraz adresów mailowych prywatnych. [mail z tą prośbą został wysłany dnia 1 maja 2017 roku; MS]

2. Potwierdzenie:

W odpowiedzi na zawiadomienie o planowanym spotkaniu bardzo proszę o wyraźną odpowiedź czy będzie się uczestniczyło w zebraniu czy nie.

Ponadto Członkowie Zespołu zgodzili się, że dwie nieusprawiedliwione nieobecności trzeba traktować jako odmowę dalszego uczestnictwa w pracach zespołu.

Dr hab. Czwojdrak przedstawiła krótko sprawozdanie z dotychczasowej działalności Zespołu, zaznaczając, że udało się zrealizować prawie wszystkie przyjęte na spotkaniu 1 grudnia 2016 roku, projekty.

1a. Zgłoszono na Międzynarodowy Kongres Historyków w Poznaniu (2020 rok) proposal panelu, którego organizatorem jest Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejski – szczegóły referowała dr Monika Saczyńska (zob. dalej).

1b. Udział historyków zgłoszonych przez ZSSiW w panelu organizowanym przez Międzynarodowej Komisji Studiów Słowiańskich (Commission Internationale des Études Historiques Slaves, CIEHS).

1c. Rozpoczęły się warsztaty dla nauczycieli współorganizowane przez ZSSiW – szczegóły referowała dr hab. Katarzyna Błachowska (zob. dalej).

1d. Sprawa Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie – kształt organizacyjny tego spotkania nie jest do końca jasny; nieobecny prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński prześle na ręce przewodniczącej informacje.

1e. Współpraca Muzeum POLIN, Centrum SEFER i Slavianovedenije Rosyjskiej Akademii Nauk: są możliwości współpracy (zob. dalej – referował Artur Markowski).

Następnie dr hab. Czwojdrak poprosiła osoby prowadzące poszczególne projekty i tematy o zaprezentowanie szczegółów.

Ad. 1a. (Referowała dr Monika Saczyńska)

W terminie do 31 stycznia 2017 roku został przygotowany i zgłoszony proposal panelu zatytułowanego ‘Borders and borderlands: the Slavdom over the centuries’. Organizatorami spotkania są: Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich (reprezentowany przez dr Monikę Saczyńską) oraz Filozofická fakulta Uniwersytetu w Ostrawie (reprezentowana przez prof. Aleša Zařickiego).

Propozycja została zaakceptowana przez organizatorów Międzynarodowego Kongresu.

Tu prof. dr. hab. Krzysztof Makowski powiedział, że z Polski było 11 zgłoszeń, z czego 6 zostało zaakceptowanych. Do projektu ZSSiW nie było żadnych zastrzeżeń i poprawek.

Dr Saczyńska zaznaczyła, że obszernie nakreślony projekt trzeba będzie skoncentrować na bardziej szczegółowych zagadnieniach. Tematem zainteresowania uczestników będą przede wszystkim granice i pogranicza w rozumieniu kultury oraz relacji międzykulturowych i transkulturowych. Kluczem do tej tematyki i osią rozważań uczestników panelu można uczynić „język”, jako medium zamykające/otwierające ludzi, środowiska i kultury, jako medium wyznaczające granice i ograniczenia, jako medium kształtujące tożsamość oraz jako medium pozwalające wychodzić poza „swoją” grupę i wchodzić na inny teren, a także przenosić wzorce od innych do swoich lub jedynie przejmować je przez jednostki.

Planowana realizacja (stan wstępny):

Formuła spotkania: okrągły stół; czas trwania: maksimum 3 godziny; liczba osób: maksimum 4 osoby + organizator/rzy (ograniczenia organizatorów), czyli w naszym wypadku 2 osoby – Monika Saczyńska (ZSSiW PAN) oraz Aleš Zařický (Filozofická fakulta Ostravská univerzita)

Przebieg spotkania (propozycja):

1. Referat wprowadzający w tematykę spotkania sformułowany teoretycznie i problemowo, czyli o doświadczeniu granicy i pogranicza jako ważnym czynniku dla Słowiańszczyzny

2. Uczestnicy spotkania przedstawiają swoje głosy – studia przykładów „doświadczeń granicznych”.

3. Podsumowanie

Organizatorzy wymagają w terminie do dnia 15 czerwca 2017 roku podania listy możliwych uczestników projektu. W najbliższym czasie zostanie taka lista ustalona. Pierwszym etapem będzie wysłanie maila do Członków ZSSiW oraz współorganizatora: prof. Aleša Zařickiego z zapytaniem czy nie widzą siebie jako uczestników tego projektu oraz z prośbą o zaproponowanie nazwisk ewentualnych uczestników spoza grona ZSSiW. Termin odpowiedzi na maila ustalono na 15 maja.

Prof. Makowski zasugerował, żeby doprecyzować problematykę okrągłego stołu tak, aby podkreślać tematykę granicy ale w kontekście kulturowym, społecznym, a nawet gospodarczym. Ciekawą propozycją jest „wzięcie” historyka, który podjął by się porównania specyficzności słowiańskiej graniczności z innymi regionami/regionem pogranicza.

Ad 1b (Referował prof. Makowski)

Międzynarodowe komisje mają także prawo do zgłaszania propozycji panelów/dyskusji. Międzynarodowa Komisja Studiów Słowiańskich (Commission Internationale des Études Historiques Slaves, CIEHS) organizuje między innymi panel zatytułowany „Słowianie a islam”. Przekazano zgłoszenia trzech potencjalnych referentów do tego panelu. Ostateczny kształt panelu zostaną ostatecznie zatwierdzone na spotkaniu Komisji w Moskwie we wrześniu 2017 roku.

Ad. 1c. (Referowała dr hab. Katarzyna Błachowska)

Dnia 18 marca 2017 roku odbyły się pierwsze warsztaty dla nauczycieli organizowane przez ZSSiW, co jest otwarciem Zespołu na szeroko rozumiana popularyzację jego działań. Warsztaty poświęcone źródłom pamiętnikarskim z XIX wieku w edukacji historycznej poprowadziła dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur. Organizatorami spotkania byli: Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli, Instytut Historyczny UW oraz Zespół Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KBN PAN. Wzięło udział 25 nauczycieli, którzy byli bardzo zadowoleni z zajęć. W ankiecie ewaluacyjnej wystawiono 14 ocen bardzo dobrych oraz 5 ocen dobrych. Uczestnicy podkreślali, że zajęcia były bardzo ciekawe i przydatne dla ich pracy.

Dr hab. Błachowska jest zdania, że projekt należy kontynuować. Z punktu widzenia organizacyjnego jest możliwe robienie 2 spotkań w semestrze zimowym oraz 1 w semestrze letnim (semestr letni jest „krótszy” ze względu na matury i egzaminy, które pochłaniają pracę i energię nauczycieli). Zapoczątkowany na pierwszych warsztatach kierunek źródłowy jest bardzo dobry i kolejne spotkania także powinny być poświęcone źródłom. Ciekawą propozycją byłyby mapy, jako źródło historyczne.

Dr hab. Błachowska zaproponuje wstępne terminy (oraz tematy) na semestr zimowy z prośbą o zgłoszenie (ewentualnie także dodani własnych propozycji).

Dr hab. Czwojdrak zaproponowała czy nie byłoby możliwe także powtarzanie warsztatów. Nie zawsze wszyscy zainteresowani mogą uczestniczyć w zaproponowanym terminie. Dla nich termin dodatkowy byłby doskonałym rozwiązaniem.

Dr hab. Błachowska nie była przeciwna. Zaproponowała także, że – w przeszłości – jest możliwe zorganizowanie warsztatów także w formule rozszerzonej, czyli nauczyciel i jego uczniowie.

Prof. Makowski zaproponował, żeby pokazać uczniom inną formułę uprawiania historii na przykład zorganizować panel dyskusyjny dla uczniów, podczas którego będą mogli przysłuchiwać się debacie naukowej prowadzonej na jakiś skomplikowany i kontrowersyjny temat. Celem byłoby pokazanie jak wygląda dyskusja naukowa, a nawet szerzej, jak powinna wyglądać dyskusja (argumenty merytoryczne).

Dr hab. Błachowska zareagowała z dużym zainteresowaniem. Od razu odpowiedziała, że można taką debatę zorganizować w semestrze letnim 2018 roku. Do tego czasu „nasze” warsztaty dla nauczycieli wyrobią sobie renomę i nauczyciele z zaufaniem i zainteresowaniem przyprowadzą także uczniów na taką inną „lekcję historii”.

Ad. 1e. (Referował dr Artur Markowski)

Są możliwości współpracy pomiędzy Muzeum POLIN, Centrum SEFER i Slavianovedenije Rosyjskiej Akademii Nauk.

Muzeum POLIN oferuje w ramach programu GEOP (Global Education Outreach Program) możliwość współfinansowania interdyscyplinarnych warsztatów naukowych. Dr Markowski czeka na odpowiedź od Rosjan – Centrum SEFER. Jeżeli byłaby pozytywna, to możemy wespół z nimi wystartować z tematem: „Przenikanie kulturowe: Żydzi i Słowianie. Reprezentacje muzealne”. Ważne jest aby temat warsztatów był w jakimś stopniu możliwy do „spożytkowania” przez muzeum. Zaproponowany temat dotyczył by narracji muzealnych na temat kultur słowiańskich i żydowskich na interesującym nas terenie, czyli Europa Środkowo-Centralna-Południowa. Formułę warsztatów wstępnie dr Markowski widzi jako jeden wykład otwarty oraz towarzyszące mu inne wydarzenia.

Muzeum Historii Żydów Polskich daje do 8 tys. dolarów i wspólnie z Rosjanami trzeba by drugie tyle dać. Można poprosić o wkład własny z PAN plus można złożyć grant do Fundacji Rothschildów.

Jeżeli SEFER jednak się nie zdecyduje, to możemy wejść we współpracę z inną instytucją/grupą/środowiskiem. Sprawa nie jest przesądzona, a gra wydaje się warta świeczki.

Dr Markowski nie uczestniczy w żadnych procedurach związanych z przyznawaniem tych grantów i może wesprzeć merytorycznie którąś z jednostek aplikujących (w tym wypadku ZSSiW).

Termin składania wniosków – 30 września 2017 roku.

[Szczegóły na stronie Muzeum POLIN:

http://www.polin.pl/pl/nauka-i-zbiory-dzialalnosc-naukowa-global-education-outreach/nabor-zgloszen-warsztaty-naukowe ]

Prof. Makowski zauważył, że z uzyskaniem środków z PAN będzie problem. Aplikować można ale z wyprzedzeniem rocznym.

Dr Markowski podkreślił, że na razie nie musimy deklarować ile wnosimy i możemy postarać się o wsparcie od innych fundacji.

Zebrani zgodzili się, że pomysł jest ciekawy i wart zaangażowania. Ustalono, że po 15 maja zostanie rozesłany mail do Członków ZSSiW z krótką informacją o planowanym projekcie oraz z zapytaniem kto chciałby wziąć udział oraz z prośbą o wskazanie ewentualnych innych zainteresowanych osób.

3. Wykład prof. Wiesława Cabana na temat Polaków w Syberii zachodniej w XIX wieku

(dyskusja)

Prof. dr hab. Wiesław Caban zaprezentował realizowany wraz z Rosjanami i ludami syberyjskimi projekt NPRH „Polscy zesłańcy na Syberii w II połowie XVIII-XIX wieku w oczach Rosjan i ludności syberyjskiej”. Projekt jest realizowany przez Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach we współpracy z Omskim Państwowym Uniwersytetem Agrarnym im. Piotra Stołypina w Omsku.

Do tej pory zostały opublikowane dwa tomu Polak w carskim mundurze. Wspomnienia Aleksandra Skolimowskiego 1817-1895, oprac. W. Caban i J. Szczepański, Kielce 2015 oraz Kościół katolicki na Syberii Zachodniej w XIX i pocz. XX wieku (szkice historyczne, materiały, dokumenty), do druku przygotował W. Chaniewicz, pod red. W. Cabana, J. Legiecia, Kielce 2017.

Plany na przyszłość działania Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich. Będą kontynuowane prowadzone projekty:

- panel słowiański na kongresie w Poznaniu 2020 (do 15 maja zgłaszanie kandydatów; termin podania listy proponowanych uczestników – 15 czerwca 2017);

- warsztaty naukowe dla nauczycieli (dwa warsztaty na semestr zimowy 2017, propozycje na semestr letni 2018)

- wniosek o grant na interdyscyplinarne warsztaty naukowe do Muzeum POLIN (po 15 maja mail do Członków zespołu; termin złożenia wniosku – 30 września 2017).

Na kolejnym spotkaniu ZSSiW dr Markowski zaproponował referat mgr Marty Jaworskiej z prezentacją swojego doktoratu poświęconego komunikacji społecznej w Rosji (właściwe w państwie Moskiewskim) połowy XVII w.

Przewodnicząca Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr. hab. Bożena Czwojdrak

Sekretarz Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr Monika Saczyńska

 

XXX

 

Pierwsze spotkanie Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich

kadencji 2016-2020

1 grudnia 2016 roku (czwartek) o godzinie 12.00.
w Sali Lustrzanej Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie,

al. Solidarności 105

Program:


1. Otwarcie obrad i przemówienie prof. Krzysztofa Makowskiego

2. Sprawa wystąpienia Zespołu na Kongresie Światowym w Poznaniu w 2020 roku - dyskusja nad proponowanym tematem panelu: Granice i pogranicza, kultura i tradycja Słowian

3.Sprawa wystąpienia Zespołu na Zjeździe Historyków w Lublinie w 2019 r.


4. Warsztaty i współpraca  Zespołu z uczelniami wyższymi

5. Wolne wnioski

6. Podsumowanie i zamknięcie obrad