Notatka ze spotkania Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich

Komitetu Nauk Historycznych PAN

z dnia 18 września 2014 roku

(Szczecin, XIX Powszechny Zjazd Historyków Polskich, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Krakowska 71-79, s. 102, godz. 13.30)

 

Spotkaniu przewodniczył prof. Krzysztof Makowski (przewodniczący Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

Obecni byli Członkowie ZSSiW: prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Kielcach), prof. dr hab. Bogusław Dybaś (Stacja Naukowa PAN w Wiedniu), prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza).

Pozostali członkowie Zespołu nie mogli uczestniczyć w spotkaniu.

W pierwszym punkcie prof. dr hab. Bogusław Dybaś przedstawiła zebranym relację z dwudniowych warsztatów poświęconych Komisji Edukacji Narodowej, które odbyły się w Wiedniu w dniach 2 i 3 września 2014 roku. Prof. Dybaś uznał to przedsięwzięcie za udane. Dnia 2 września prof. dr hab. Dorota Żołądź-Strzelczyk, wygłosiła wykład zatytułowany „Reformy oświeceniowe w Polsce. Komisja Edukacji Narodowej”. Dnia 3 września odbyło się seminarium na temat „Prace Komisji Edukacji Narodowej nad tworzeniem nowego modelu uniwersytetu w Polsce”. Zespół, który przyczynił się do zorganizowania tych spotkań, był reprezentowany przez prof. Dybasia.

W kolejnym punkcie prof. dr. hab. Krzysztof Makowski przedstawił wynik rozmowy z przewodniczącym Komitetu Nauk Historycznych PAN prof. dr. hab. Krzysztofem Mikulskim na temat dalszego funkcjonowania Komitetu Nauk Historycznych i afiliowanych przy nim zespołów. Prof. Mikulski poinformował, że kadencja Komitetu Nauk Historycznych został przedłużona do 2015 roku. Ponadto prof. Makowski uzyskał zapewnienie, że jeżeli prof. Mikulski będzie w dalszym ciągu przewodniczącym KNH, to będzie zabiegał o utrzymanie istnienia zespołów.

W kolejnym punkcie spotkania zebrani zastanawiali się nad możliwymi do podjęcia przez Zespól w najbliższym czasie zadaniami. Prof. dr hab. Wiesław Caban poinformował, że opracowuje dwa granty. Jeden poświęcony losom Polaków na Syberii, drugi zaś edycji pamiętników Polaków z Kresów („Pamiętniki i listy polskich autorów z ziem zabranych 1795-1918”). Zebrani zgodzili się, że Zespół mógłby włączyć się w prace nad obydwoma tematami, na przykład poprzez wspólne organizowanie konferencji. Wysunięto propozycję, aby zorganizować warsztaty poświęcone edytorstwu pamiętników w szerszym kontekście (krytyka, metodologia, zasady edytorskie). Zaproponowano, żeby miejscem spotkania była Stacja Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu.

 

Przewodniczący Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich prof. dr. hab. Krzysztof Makowski

Sekretarz Zespołu Studiów Słowiańskich

i Wschodnioeuropejskich dr Monika Saczyńska

 

 

_____

Publikacje Zespołu w 2013 r.:

Słowianie - idea i rzeczywistość. Zbiór studiów, red. K. Makowski, M. Saczyńska, Poznań 2013.

Approaches to Slavic Unity. Austro-Slavism, Pan-Slavism, Neo-Slavism and Solidarity Among the Slaves Today,

ed. K. Makowski, F. Hadler, Poznań 2013.

_____

Protokół z I posiedzenia Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich

Komitetu Nauk Historycznych PAN

z dnia 28 listopada 2012 roku

(Warszawa, Pałac Kultury i Nauki, pl. Defilad 1, godz. 11, sala 2604)

 

Posiedzeniu przewodniczył prof. Krzysztof Makowski (przewodniczący Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

 

Na posiedzeniu obecni byli Członkowie ZSSiW (w porządku alfabetycznym):

Dr Bożena Czwojdrak (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego),

Dr Joanna Gierowska-Kałłaur (Instytut Historii PAN w Warszawie),

Dr hab. Andrzej Janeczek prof. IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

Prof. dr hab. Iwona Kabzińska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

Prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza),

Dr Monika Saczyńska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) – sekretarz KSS,

Prof. dr hab. Leszek Zasztowt (Instytut Historii Nauki PAN).

 

Z ważnych powodów na posiedzenie nie mogli przybyć:

Prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach), prof. dr hab. Antoni Cetnarowicz (Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego), prof. dr hab. Bogusław Dybaś (Stacja Naukowa PAN w Wiedniu), prof. dr hab. Oleg Łatyszonek (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku), prof. dr hab. Beata Możejko (Instytut Historii Uniwersytetu Gdańskiego), prof. dr hab. Janusz Żarnowski (Katedra Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uczelni Łazarskiego).

 

1. Przewodniczący ZSSiW prof. dr hab. Krzysztof Makowski powitał przybyłych na pierwszym zebraniu Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich w kadencji 2012-2014. Zespół został powołany uchwałą Komitetu Nauk Historycznych PAN z dnia 29 marca 2012 roku (uchwała nr 10) w miejsce działającej dotychczas Komisji Studiów Słowiańskich. Prof. Makowski rozpoczął obrady od zaprezentowania zmian w składzie Zespołu. Podziękował za przyjęcie zaproszenia do uczestnictwa w pracach ZSSiW przez: prof. Iwonę Kabzińską, dr. Bożenę Czwojdrak, prof. Witolda Molika a spośród nieobecnych: prof. Beatę Możejko, prof. Bogusława Dybasia oraz prof. Janusza Żarnowskiego.

2. Następnie prof. Makowski przedstawił sytuację prawną Zespołu. Nowy statut Akademii nie przewiduje istnienia komisji. Zostały zatem przyjęte lub zaproponowane różne rozwiązania i strategie działania. Prezes Komitetu Nauk Historycznych prof. dr hab. Krzysztof Mikulski proponował, aby komisje przeszły pod skrzydła Polskiego Towarzystwa Historycznego; część miała przenieść się do Polskiej Akademii Umiejętności. Niektóre deklarowały niezależność, ale jeszcze żadna z komisji nie podjęła tego wyzwania. Większość pozostała przy Komitecie Nauk Historycznych PAN, ale jako zespoły. Istnieje także możliwość podwójnego afiliowania dotychczasowych komisji KNH PAN, mianowicie jako zespoły przy Komitecie oraz jako komisje przy Polskim Towarzystwie Historycznym.

Powołane przy Komitecie Nauk Historycznych zespoły mają mieć charakter zadaniowy. Członkami zespołów mają być członkowie Komitetu Nauk Historycznych oraz zaproszeni do współpracy eksperci. Podstawa finansowania zespołów została bardzo zawężona. Nie przyznano środków na bieżące funkcjonowanie. Zespoły mogą starać się same o fundusze na upowszechnianie nauki, realizację zadań wydawniczych, popularyzację wiedzy (organizacja wystaw, konferencji itp.). Zespoły mogą również – co rekomenduje Komitet – starać się o zewnętrzne granty. Zespoły jednak nie mają żadnej osobowości prawnej, zatem nie mogą aplikować o żadne środki jako zespół przy Komitecie Nauk Historycznych PAN. Staranie się o fundusze jest możliwe jedynie przez pojedyncze osoby lub zespoły badaczy powołane do opracowania konkretnego zadania. W obydwu przypadkach możliwe jest występowanie pod skrzydłami Akademii (ewentualnie PTH, jeżeli taką afiliację Zespół również wybierze). Jednak wówczas powstanie problem, komu zostałyby przypisane punkty za realizację ewentualnych zadań grantowych i publikacje: Akademii (PTH) czy macierzystym instytucjom osób realizujących zadania. Prof. Makowski zwrócił uwagę, że Zespół winien się zastanowić, czy ma pozostać jedynie w strukturach Akademii czy też postarać się o afiliację do PTH lub PAU?

3. Prof. Makowski zaprezentował stan prac nad tomem Słowianie – idea i rzeczywistość. Zbiór studiów. Przygotowanie tekstów do wydania dobiega końca. Kształt zbioru uległ pewnym zmianom. Ostatecznie do druku przyjęto siedem tekstów, w tym dwa, które nie były wygłaszane w czasie spotkania olsztyńskiego (Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny w ramach XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, który miał miejsce w Olsztynie w 2009 roku) oraz dołączono jedną glosę (głos w dyskusji prof. Swietłany Falkowicz). Publikacja ma się ukazać w wydawnictwie Instytutu Historycznego UAM w 2013 roku.

4. Następnie prof. Makowski przedstawił sprawy międzynarodowe. Poinformował, że nowi polscy członkowie Commission Internationale des Études Historiques Slaves (CIEHS) otrzymali zawiadomienia o członkostwie. Prof. Makowski poinformował również, że następny Międzynarodowy Kongres Nauk Historycznych jest planowany na rok 2015 i ma odbyć się w Jinan (Chińska Republika Ludowa). CIEHS zgłosiła jeden temat do obrad plenarnych: New Order for the Old World? The Congress of Vienna 1815 in a Global Perspective oraz przedstawiła propozycję zorganizowania samodzielnie trzech paneli pod ogólnym tytułem: Portals of Globalization to the Slavic World (Wrota do globalizacji świata Słowian). Tematyka ta ma być dyskutowana na panelach:

 

           - Porty (Ports) organizuje prof. Frank Hadler (Lipsk);

 

           - Metropolie (Metropoles) organizuje prof. Zdenko Zlatar (Sydney);

 

           - Translacje (Translations) organizuje prof. Krzysztof Makowski (Poznań).

 

Prof. Makowski podkreślił, że chciałby aby wśród występujących były także osoby z Polski. Zwrócił się z pytaniem do członków ZSSiW, czy nie zechcieliby wziąć udział w którymś z paneli, ewentualnie, aby zaproponowali inne osoby, które mogłyby w nich wystąpić.

 

Prof. Makowski chciałby zgłosić kolejnych członków do Międzynarodowej Komisji Studiów Słowiańskich. Na forum międzynarodowym są głównie reprezentowane epoki nowożytna i najnowsza, a zatem inaczej niż w Polsce (w Zespole i innych gremiach jest wielu mediewistów).

 

Dyskusja:

Prof. dr hab. Leszek Zasztowt zapytał jakie jest powiazanie ZSSiW z międzynarodowymi stowarzyszeniami słowiańskimi, po uwzględnieniu nowej sytuacji organizacyjnej Akademii. Członkowie Komisji Studiów Słowiańskich byli kandydatami do Commission Internationale des Études Historiques Slaves. Zwrócił uwagę, że ze względów prestiżowych dobrze byłoby utrzymać te powiązania. W organizacjach międzynarodowych z naszej części Europy są Czesi, Węgrzy, ale zwykle brak Polaków. Zwrócił uwagę, że, gdy na forum międzynarodowym działali profesorowie Aleksander Gieysztor czy Juliusz Bardach, Polacy byli widoczni za granicą. Obecnie sytuacja się zmieniła na gorsze.

Prof. dr hab. Witold Molik przyłączył się do głosu, iż niebywale ważne jest podtrzymanie obecności Polaków w strukturach i organizacjach międzynarodowych.

Prof. Makowski odpowiedział, że powiązanie istniało zawsze. W latach 50-tych XX wieku, gdy zawiązała się Międzynarodowa Komisja Studiów Słowiańskich powstały też komisje narodowe. Zależność była i jest nieformalna. Polska Akademia Nauk płaci zbiorczą składkę za polskich członków komitetu międzynarodowego. Na kongresach widać jednak marginalizację (lub samomarginalizację) Polski i Polaków. Jest obecna młodzież, co samo w sobie jest zjawiskiem pozytywnym, ale brak przedstawicieli starszej generacji; brak Polaków wśród dzierżących władzę. Prof. Makowski poinformował, że dobrze byłoby, gdyby Komitet Nauk Historycznych, ze względów prestiżowych, zgłosił Polskę do organizowania Międzynarodowego Kongresu Nauk Historycznych.

Prof. Molik, wyraziwszy entuzjazm dla pomysłu, podniósł wątpliwość, czy ma on szanse na realizację.

Prof. Makowski zwrócił uwagę, że Chiny, które organizują najbliższy kongres, były w 2010 r. w Amsterdamie jedynym kandydatem. Jest duża szansa zorganizowania Międzynarodowego Kongresy Nauk Historycznych w Polsce, gdyby udało się zbudować pozytywny klimat dla tej idei. Niewykluczone, że dzięki temu i władze państwowe spojrzałyby przychylniej na środowisko historyczne.

Prof. Zasztowt zwrócił uwagę, że mizerna obecność Polaków na forum międzynarodowym wynika w dużej mierze z poświecenia się historyków sprawom biurokratycznym (afiliacje, sprawozdawczość, punkty). Kontakty międzynarodowe nawiązuje się jedynie prywatnie, nie zaś poprzez organizacje i instytucje. Główną bolączką polskich historyków jest troska o przetrwanie, nie zaś praca naukowa, stąd też nie pokazują się oni na forum międzynarodowym. Prof. Zasztowt, aby przeciwdziałać tej mizerii, jest za utrzymaniem Zespołu, nawet jeżeli jego aktywność nie będzie znacząca; ważnym jest – ze względów prestiżowych – aby był. Może wskazane byłoby połączenie sił i afiliowanie Zespołu (Komisji) do PTH, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, PAU.

Prof. Makowski zwrócił uwagę, że w strukturze PAU są już trzy komisje słowiańskie.

Dr Joanna Gierowska-Kałłaur zaznaczyła, że Polskie Towarzystwo Historyczne jest organizacją ogólnopolską, zaś Towarzystwo Naukowe Warszawskie organizacją regionalną. Z tych względów korzystniejsza byłaby ewentualna afiliacja przy PTH. Ponadto PTH jest organizacją ustosunkowaną i mającą pewne zasoby finansowe, m.in. dzięki uzyskaniu statusu organizacji pożytku publicznego, oraz pozyskiwaniu grantów.

Prof. Molik wskazał, że zasobność PTH jest pozorna. Pieniądze bowiem są przeznaczane na wykonanie konkretnych zadań. Brak natomiast pieniędzy na działalność statutową.

Prof. Zasztowt postawił retoryczne pytanie, do jakiego stopnia państwo może ingerować w podział środków instytucji pożytku publicznego. Zwrócił też uwagę, iż również PAN boryka się z podobnym problemem, czyli niedostatkami środków na działalność bieżącą. Podkreślił, że niezmiernie ważne jest zachowanie istnienia ZSSiW. Ponadto Zespół powinien postarać się o afiliację do Polskiego Towarzystwa Historycznego (jako Komisja PTH). Nie byłoby jednak właściwym zrywanie kontaktów z Komitetem Nauk Historycznych PAN.

Prof. Molik zgodził się z przedmówcą i stwierdził, że ZSSiW może prowadzić działalność dwutorowo, odpowiadającą ewentualnej podwójnej afiliacji.

Dr hab. Andrzej Janeczek prof. IAE PAN również przychylił się do pomysłu poszukania drugiej afiliacji dla ZSSiW. Może byłoby możliwe działanie pod dwiema nazwami? W KNH jako Zespół (zgodnie z obecnie przyjętą terminologią), a w PTH jako Komisja (taka nazwa jest bardziej prestiżowa). Zaznaczył, że z podwójną afiliacją działa na przykład dawna Komisja Historii Miast KNH; afiliowana właśnie do KNH PAN i PTH. Z podobnymi planami nosi się (może już są zrealizowane) dawna Komisja Geografii Historycznej KNH PAN. Zwrócił także uwagę, że należy uznać za pozytywne, iż dawne komisje Akademii, teraz pod nazwą zespołów, jednak się utrzymały. Oznacza to, że są potrzebne.

Prof. Molik zwrócił uwagę, że afiliacja dawnych komisji PAN do PTH podnosi także prestiż samego Towarzystwa.

Prof. Makowski zapytał zebranych, czy ma czuć się upoważniony do podjęcia rozmów w sprawie wystąpienia o afiliację w PTH?

[z sali, jednogłośnie:] Tak.

Prof. Makowski, podsumowując powyższą dyskusję, stwierdził, że ZSSiW będzie szukać miejsca w obecnej rzeczywistości. Poinformował zebranych, że podejmie rozmowy w sprawie przyjęcia przez ZSSiW ewentualnej drugiej afiliacji w Polskim Towarzystwie Historycznym.

Dr Gierowska-Kałłaur zwróciła uwagę, że przyjęcie afiliacji do PTH oznaczałoby gremialny akces do Towarzystwa osób-członków ZSSiW, którzy nie są jego członkami. Wejście pod skrzydła PTH może zapewnić pewne korzyści natury organizacyjnej, na przykład wolne sale na zebrania w budynku Instytutu Historii PAN. PTH ma taką możliwość.

Prof. Makowski jeszcze raz podkreślił, że Zespół może aplikować o granty, jednak wiąże się to z wzięciem na siebie dodatkowej pracy i obowiązków.

Prof. Zasztowt zaznaczył, że granty mogą być rozliczane w różnych miejscach, ale też będą się liczyły dla różnych instytucji – tych instytucji, pod których auspicjami się działa i pod szyldem których grant będzie zgłoszony.

Prof. Makowski stwierdził, że dopóki sytuacja nie wyjaśni się ZSSiW raczej nie będzie podejmował starań o rozpoczęcie własnych badań, ale będzie współpracował przy różnych przedsięwzięciach. I tu poprosił prof. Zasztowta o naszkicowanie projektu edycji materiałów Komisji Edukacji Narodowej ze zbioru tzw. Metryki Litewskiej.

Prof. Zasztowt przedstawił krótką informację o trwających pracach. Materiały KEN są źródłami fundamentalnymi (zawierają m.in.: memoriały, korespondencję, mapy, instrukcje, prace naukowe, podręczniki, sprawozdania), które swym znaczeniem wykraczają poza historię edukacji i dotyczą m.in. historii obyczaju, geografii i in. Największa część tych materiałów jest przechowywana w Moskwie (Metryka Litewska w Archiwum Drewnich Aktow). Część materiałów źródłowych była już publikowana (Teodor Wierzbowski, Stanisław Tync i in.). Również literatura przedmiotu jest obfita. Trzeba przypomnieć, że jednym z zadań Instytutu Historii PAN miało być wydanie materiałów KEN. Nie udało się jednak zbudować zespołu ani pozyskać środków finansowych. Idea upadła. W 2007 r. archiwum KEN oraz Kodeks Supraski (Codex Suprasliensis, Kodeks Supraślski) zostały wpisane na Światową Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”. Stało się to impulsem do ponownego podjęcia prac nad projektem edycji materiałów KEN. Projekt rozwija się, ale wolno. Osobą kierującą pracami jest prof. dr hab. Halina Bartnicka (IHN PAN). Prof. Bartnicka jest także członkiem zarządu Towarzystwa Historii Edukacji. W tym roku THE wystąpiło wraz z prof. Bartnicką i jej zespołem o grant. Pieniądze zostały przyznane. Nie ma przeszkód, aby w prace włączyły się także inne instytucje (również prof. Bartnicka jest otwarta na współpracę). Jest ogromna praca archiwalna do wykonania. Wykonawcy projektu uzyskali zgodę marszałka Senatu RP Bogdana Borusewicza na zorganizowanie w siedzibie Senatu wystawy o KEN. Prof. Zasztowt zaproponował, by na tej wystawie znalazł się także szyld ZSSiW oraz aby członkowie zespołu dostali zaproszenia.

Prof. Zasztowt zaproponował, aby zaprosić na kolejne spotkanie prof. Bartnicką, która może szczegółowo opowiedzieć o projekcie.

[z sali, jednogłośne:] Tak.

Prof. Zasztowt zaproponował zatem, żeby zrobić workshop w składzie prof. Bartnicka oraz 1-2 osoby zajmujące się XVIII wiekiem, aby w ten sposób sprawę zreferować i omówić.

Dr Bożena Czwojdrak przedstawiła nową inicjatywę, mającą na celu zaaktywizowanie środowiska naukowego do działań na rzecz obrony interesów nauki (szeroko rozumianej, nie tylko nauk historycznych). Organizacja przyjęła nazwę „Obywatele Nauki”. Dr Czwojdrak zachęca do zapoznania się ze stroną: http://obywatelenauki.pl/ i ewentualnie do podpisywania Manifestu. Obywatele Nauki, nie bojąc się nowoczesnych środków komunikacji, działają także na facebooku (https://www.facebook.com/?ref=tn_tnmn#!/obywatelenauki?fref=ts ).

Przewodniczący Komisji Studiów Słowiańskich                                                              Protokołowała:

/-/     Prof. dr hab. Krzysztof Makowski                                                                 /-/  Dr Monika Saczyńska

_____________________________________________________________________________

 

Protokół z II posiedzenia Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich

Komitetu Nauk Historycznych PAN

z dnia 30 października 2013 roku

(Warszawa, Pałac Kultury i Nauki, pl. Defilad 1, godz. 11, sala 2604)

Posiedzeniu przewodniczył prof. Krzysztof Makowski (przewodniczący Zespołu Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich KNH PAN).

Na posiedzeniu obecni byli Członkowie ZSSiW (w porządku alfabetycznym):

dr hab. Bożena Czwojdrak (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego),

prof. dr hab. Bogusław Dybaś (Stacja Naukowa PAN w Wiedniu),

dr Joanna Gierowska-Kałłaur (Instytut Historii PAN w Warszawie),

dr hab. Andrzej Janeczek prof. IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii PAN),

dr Monika Saczyńska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) – sekretarz KSS,

prof. dr hab. Leszek Zasztowt (Instytut Historii Nauki PAN),

prof. dr hab. Janusz Żarnowski (Katedra Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uczelni Łazarskiego).

Z ważnych powodów na posiedzenie nie mogli przybyć: prof. dr hab. Wiesław Caban (Instytut Historii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodni­czego w Kielcach), prof. dr hab. Antoni Cetnarowicz (Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego), prof. dr hab. Iwona Kabzińska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), prof. dr hab. Oleg Łatyszonek (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku), prof. dr hab. Witold Molik (Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza), prof. dr hab. Beata Możejko (Instytut Historii Uniwersytetu Gdańskiego).

Ponadto w posiedzeniu uczestniczyła – na zaproszenie przewodniczącego ZSSiW – prof. dr hab. Kalina Bartnicka (Instytut Historii Nauki PAN).

Przewodniczący ZSSiW prof. dr hab. Krzysztof Makowski powitał przybyłych oraz profesor Kalinę Bartnicka z Instytutu Historii Nauki PAN.

1. Współpraca ZSSiW z zespołem prof. Kaliny Bartnickiej kierującą projektem badawczym poświęconym Komisji Edukacji Narodowej.

Prof. Makowski przedstawił współpracę, jaka się już zawiązała pomiędzy ZSSiW a zespołem prof. Bartnickiej, oraz dotychczasowe ustalenia. Zaplanowano organizację dwóch spotkań o charakterze międzynarodowym organizowanych przy udziale prof. Bogusława Dybasia oraz kierowanej przezeń Stacja Naukowa PAN w Wiedniu. Na rok 2014 przewidziano organizację w Wiedniu polsko-austriackiego kolokwium/warsztatu jako wstępu do umiędzynarodowienia problematyki KEN. Natomiast w roku 2015 byłoby możliwe zorganizowanie (również w Wiedniu) dużej konferencji międzynarodowej poświęconej edukacji i systemom edukacyjnym w XVIII-wiecznej Europie.

Prof. Bogusław Dybaś przedstawił działania, jakie podjął ze swojej strony. Zwrócił uwagę, że Stacja PAN w Wiedniu ma już wypracowane pewne formuły spotkań naukowych, m.in. rodzaj krótkich sympozjów, warsztatów lub dyskusji panelowych, w których bierze udział wąskie grono specjalistów. Przed 22 października 2013 roku (co było ostatecznym terminem) został złożony wniosek w sprawie dofinansowania krótkiego spotkania (kolokwium/warsztatu) w Wiedniu w 2014 roku (wrzesień – termin wstępny). Ponadto prof. Dybaś poinformował, że myśli o kilku osobach z Austrii jako koreferentach do wystąpień historyków polskich. Dobrze byłoby bowiem skonfrontować problematykę Komisji Edukacji Narodowej z sytuacją w monarchii józefińskiej. Prof. Dybaś planowane kolokwium widziałby jako spotkanie po 3-4 historyków ze strony polskiej (problematyka KEN) oraz austriackiej/niemieckiej.

Prof. Kalina Bartnicka podkreśliła, że bardzo ważne jest nawiązanie współpracy z historykami austriackimi. Ponadto w jej zespole jest osoba zajmująca się austriackim systemem edukacyjnym w XVIII wieku. Natomiast sam termin warsztatów/kolokwium zostanie doprecyzowany (raczej I połowa września 2014 roku).

Prof. Makowski zapytał, czy prof. Bartnicka widzi możliwość i chęć zorganizowania w jeszcze kolejnym [tj. 2015 roku; MS.] konferencji o większej skali, której tematyką byłoby przedstawienie działalności KEN na tle europejskim.

Prof. Bartnicka odpowiedziała, że dalsze plany są do pewnego stopnia uzależnione od wyników pierwszego spotkania. Trzeba również włączyć do prac historyków ze wschodu oraz potrzebne są badania źródłowe, gdyż zasób materiału nadal nie jest rozpoznany w sposób zadowalający. Profesor Bartnicka zgodziła się jednak, że porównanie problematyki KEN z systemami edukacyjnymi innych krajów europejskich owej epoki byłoby wskazane. Zwróciła uwagę na, że obecnie brak funduszy na organizację dużej konferencji międzynarodowej. W kolejnych grantach winno się jednak uwzględnić tego typu spotkanie.

Prof. Leszek Zasztowt podkreślił konieczność zrobienia kwerendy na Ukrainie, gdyż właściwie nie wiadomo jakie materiały do historii KEN kryją się w tamtejszych archiwach. Podobnie zasób moskiewskiego Archiwum Drewnich Aktow zapewne kryje o wiele więcej materiałów niż do tej pory sądzono. Potrzebna jest ekspedycja badawcza do przeprowadzenia szczegółowej kwerendy archiwalnej. Zwrócił uwagę, że koniecznym jest zaangażowanie (oficjalnie) Rosjan. Pomostem do tego może być Komisja Historyków Polski i Rosji, której członkiem jest Profesor Zasztowt. Komisja organizuje konferencje co dwa lata. Współpraca Rosjan zapewniłaby w Moskwie przychylną atmosferę dla badań.

Prof. Makowski zauważył, że kolejne cykliczne spotkanie naukowe polsko-rosyjskie stworzyłoby dobrą okazję do zainicjowania współpracy z Rosjanami dla prowadzenia badań nad materiałami do historii KEN. Opinię tę podzieliła prof. Bartnicka.

Prof. Bogusław Dybaś zauważył, że prace mogłyby iść dwutorowo. Z jednej strony – w perspektywie 10 lat – należałoby prowadzić przygotowania do dużej konferencji związanej z 250-leciem powstania KEN; podczas tego spotkania należałoby pokazać Komisję w szerokim kontekście europejskim. Po drugie cały czas powinny być prowadzone prace źródłowe.

Prof. Zasztowt zwrócił uwagę że jest koniecznym – co do tej pory nie było jeszcze podjęte – zainteresowanie problematyką KEN Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Także w kontekście ewentualnych wydarzeń naukowych związanych z 250-leciem powstania KEN.

Prof. Dybaś, zgadzając się z propozycją przedmówcy, dodał, że należałoby sprawą zainteresować wysokich urzędników ministerstwa. Natomiast konferencja międzynarodowa powinna być zorganizowana w terminie bliskim 250-lecia.

Prof. Makowski poparł propozycję, aby prace szły dwutorowo poprzez rozwijanie projektu źródłowego, a jednocześnie poprzez przygotowywanie (oraz propagowanie pomysłu) dużej konferencji międzynarodowej na temat KEN. Zapytał się także, jaka instytucja powinna nad projektem czuwać od strony organizacyjnej.

Prof. Zasztowt zaproponował, żeby nad organizacją czuwał jego macierzysty Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN.

Dr. hab. Bożena Czwojdrak, opierając się na swoich doświadczeniach, podsunęła pomysł, aby – dla pozyskania funduszy – zwrócić się do samorządów mniejszych miast. Ich władze są zainteresowane współorganizowaniem przedsięwzięć o charakterze naukowym i są gotowe je finansować. W ten sposób chcą podnieść prestiż swoich miejscowości. Również prof. Zasztowt powoła się na swoje pozytywne doświadczenia ze współpracy z ośrodkami lokalnymi przy przedsięwzięciach naukowych, takich jak organizowanie konferencji lub pozyskiwanie środków na finansowanie wydawnictw naukowych.

Prof. Makowski zapytał się czy Instytut Historii Nauki jako organizator i koordynator badań, zgodziłby się na organizowanie sesji wyjazdowych, a po otrzymaniu pozytywnej odpowiedzi ze strony prof. Zasztowta zaproponował, aby zwrócić się – dla pozyskania funduszy – do władz miast, które były związane z KEN.

Zarówno prof. Zasztowt, jak i prof. Bartnicka uznali takie rozwiązanie za dobre.

Prof. Makowski, podsumowując, powiedział, że rysują się trzy projekty związane z problematyką KEN:

1. Organizacja kolokwium w Wiedniu (organizacja prof. Bogusław Dybaś i Stacja Naukowa PAN w Wiedniu wraz z prof. Kaliną Bartnicką).

2. konferencja międzynarodowa, do udziału w niej trzeba zaprosić naukowców z innych państw, zajmujących się szeroko rozumiana problematyką historii edukacji w XVIII wieku. Powinno się to spotkać z dużym zainteresowaniem. Ponadto można zainteresować tym projektem także Commission Internationale des Études Historiques Slaves (CIEHS). Organizatorem konferencji międzynarodowej byłby Instytut Historii Nauki PAN, co prof. Zasztowt jeszcze raz potwierdził. Dodał także, że problematyka związana z KEN jest warta popularyzacji na forum międzynarodowym, a badania nad nią dobrze wpisują się w historię Słowiańszczyzny i Europy Środkowo-Wschodniej.

3. Badania źródłowe – dobrą drogą jest działanie na forum Komisji Historyków Polski i Rosji (prof. Bartnicka zasugerowała, aby włączyć w te działania także Komitet Nauk Pedagogicznych PAN).

2. Sprawy wydawnicze

Prof. Makowski poinformował zebranych, że ukazały się dwa wydawnictwa:

- Słowianie – idea i rzeczywistość. Zbiór studiów, red. K. Makowski, M. Saczyńska, Poznań 2013. Książka jest po części plonem dyskusji toczonych w ramach XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Olsztynie w 2009 roku (sesja Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN: Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny); została poszerzona o problematykę obecności „słowiańskości” w świecie współczesnym (artykuły Iwony Kabzińskiej i Aleksandra Schenkera);

- Approaches to Slavic Unity. Austro-Slavism, Pan-Slavism, Neo-Slavism and Solidarity Among the Slaves Today, ed. K. Makowski, F. Hadler, Poznań 2013. Książka zawiera artykuły, które powstały jako efekt dyskusji prowadzonych w trakcie trzech paneli zorganizowanych przez Commission Internationale des Études Historiques Slaves (CIEHS) w trakcie XXI Międzynarodowego Kongresu Nauk Historyczny w Amsterdamie w sierpniu 2010 roku.

3. Kwestia afiliacji do Polskiego Towarzystwa Historycznego

Prof. Makowski poinformował, że po poprzednim spotkaniu ZSSiW napisał do prof. Krzysztof Mikulskiego wiceprezesa do spraw naukowych PTH z pytaniem, w jaki sposób przeprowadzić afiliację ZSSiW do PTH. Do tej pory nie otrzymał odpowiedzi. Doświadczenie innych komisji, które przeprowadziły afiliację do PTH, wskazuje, że akt ten nie daje jednak korzyści. Dlatego zaproponował, aby sprawę odłożyć do kolejnej kadencji.

Prof. Dybaś zgodził się, że przeprowadzenie afiliacji obecnie nie jest wskazane. Zgodził się, że należy sprawę odłożyć do kolejnej kadencji.

Dr hab. Andrzej Janeczek zwrócił uwagę, że afiliacja do PTH jest pomocna przy uzyskiwaniu grantów, a zwłaszcza grantów wydawniczych.

Prof. Makowski, polemizując, zaznaczył, że wydawnictwa, na które uzyskano granty poprzez PTH, nie przynoszą punktów osobom zaangażowanym w grant, a jedynie PTH. Również w Akademii są możliwości aplikowania o granty.

Dr Joanna Gierowska-Kałłałur podkreśliła, że nieotrzymanie odpowiedzi od prof. Mikulskiego przez około rok przesądza sprawę afiliacji ZSSiW do PTH.

Prof. Dybaś podkreślił, że Polska Akademia Nauk ma bardzo ważną i zasłużoną pozycję naukową, znacznie przewyższającą prestiż Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Prof. Makowski zaproponował, że jeżeli zależy członkom ZSSiW na połączeniu z PTH, to najlepiej będzie poczekać. [Obecni wyrazili zgodę; M.S.]

Dr hab. Janeczek zaznaczył, że jeżeli nie ma obecnie zagrożenia bytu ZSSiW, należy poczekać z podejmowaniem działań w sprawie afiliacji do PTH.

Prof. Dybaś dodał, że ZSSiW jest projekcją środowiska zajmującego się problematyką słowiańską i dziejami Europy Środkowo-Wschodniej. Jeżeli nastąpi zagrożenie bytu Zespołu, wówczas będzie należało zastanowić się, czy środowisko jest w stanie stworzyć nową reprezentację (zespół przy PTH, oddzielna komisja).

Prof. Makowski stwierdził, że również jest za wstrzymaniem się od podejmowania dalszych działań w sprawie afiliacji do PTH. [Zebrani wyrazili aprobatę; M.S.]

4. Sprawy międzynarodowe

Prof. Makowski poinformował zebranych o kontynuowaniu przygotowań do kolejnego Międzynarodowego Kongresu Nauk Historycznych (2015 rok; Jinan, Chińska Republika Ludowa). CIEHS zgłosiła jeden temat do obrad plenarnych: New Order for the Old World? The Congress of Vienna 1815 in a Global Perspective oraz przedstawiła propozycję zorganizowania samodzielnie trzech paneli pod ogólnym tytułem: Portals of Globalization to the Slavic World (Wrota globalizacji do świata Słowian). Tematyka ta ma być dyskutowana na panelach: Porty (Ports), Metropolie (Metropoles), Translacje (Translations). Do dwóch pierwszych paneli nie ma – na razie – zgłoszeń z Polski. Natomiast do panelu trzeciego, organizowanego przez prof. Makowskiego, został zgłoszony referat zespołu międzynarodowego: prof. Marta Font (Węgry), dr Jan Hrdina (Czechy), dr Monika Saczyńska (Polska). Pozostałe trzy referaty w tymże panelu mają dotyczyć XIX i XX wieku i ukazywać wkład Słowian (poprzez tłumaczenia) do globalnej kultury i przenikanie dorobku światowej kultury do świata słowiańskiego (aspekt językoznawczy i literaturoznawczy); osobny referat ma zaś pokazać rolę filmu jako medium, które dzięki translacji prowadziło od zarania do zbliżenia kulturowego między światem słowiańskim i światem w ogóle.

5. Plan działań na najbliższą przyszłość

Na zakończenie prof. Makowski, podsumowując spotkanie, powiedział, że działanie ZSSiW musi zostać ograniczone do minimum, ze względu na realia organizacyjno-finansowe. Zespół ma ograniczone pole działania w kwestiach pozyskiwania środków finansowych, gdyż nie ma osobowości prawnej. Możliwe jest jedynie indywidualne aplikowanie o granty. W strukturach Akademii Zespół mógłby wystąpić o granty w dość ograniczonym zakresie (organizacja konferencji), jednak do końca kadencji nie jest to już możliwe.

Bardzo obiecująco rysują się inicjatywy i projekty związane z Komisją Edukacji Narodowej. Jest niezmiernie ważne, aby ZSSiW uczestniczyło we wspieraniu tych działań.

W dalszej przyszłości można powrócić do projektu publikacji wydawnictwa źródłowego o tematyce słowiańskiej przeznaczonego dla studentów. Projekt ten był już podnoszony w trakcie spotkań Zespołu (jeszcze w poprzedniej kadencji). Narodowy Program Rozwoju Humanistyki wspiera tego typu działania i można pomyśleć o złożeniu wniosku.

Kolejnym projektem może być kontynuowanie i poszerzenie dyskusji nad problematyką słowiańską rozpoczętej w trakcie Zjazdu Historyków w Olsztynie. Rysują się tu dwie możliwości: 1. zorganizowanie międzynarodowego podsumowania badań nad Słowiańszczyzną dawniej i dziś; 2. problematyka badań nad zagadnieniem tożsamości słowiańskiej od średniowiecza po współczesność.

Przewodniczący Komisji Studiów Słowiańskich                                                      Protokołowała:

/-/ Prof. dr hab. Krzysztof Makowski                                                              /-/ Dr Monika Saczyńska           

________________________________________________________________

 

 

I posiedzenie Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN

4 czerwca 2008 r. (Warszawa)

Spotkanie rozpoczęło się od krótkiego przedstawienia historii Commission Internationale des Études Historiques Slaves (CIEHS) oraz bieżącej sytuacji w CIEHS. Po tym przystąpiono do dyskusji nad następującymi sprawami:

1. Przygotowania do udziału w najbliższych obradach CIEHS, które będą miały miejsce podczas XXI Międzynarodowego Kongresu Nauk Historycznych (Amsterdam, 22–28 sierpnia 2010). CIEHS zaproponowała cztery sekcje tematyczne: austroslawizm, panslawizm, neoslawizm i solidarność słowiańska w czasach współczesnych. Komisja poparła propozycję, aby na forum międzynarodowym została przedstawiona tematyka znaczenia solidarności słowiańskiej dla rozwoju dążeń do suwerenności narodów Europy Środkowo-Wschodniej.

2. Udział Komisji Studiów Słowiańskich w obradach XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich (Olsztyn, wrzesień 2009). Spotkanie KSS zostało uzgodnione z organizatorami na dzień 16 września 2009 r.

3. Komisja postanowiła włączyć się w obchody rocznicy 150-lecia zjednoczenia Włoch oraz 150-lecia powstania styczniowego. Prof. Jerzy Borejsza zaproponował temat: Risorgimento a Europa Południowo-Wschodnia i Wschodnia, który mógłby stać się tematem kongresu międzynarodowego (przygotowania do tego przedsięwzięcia zostały już rozpoczęte; wstępny termin został wyznaczony na 2011).

4. Komisja postanowiła wesprzeć prowadzony przez Prof. Jerzego Borejszę projekt: Stalin, Polacy i III Międzynarodówka (grant pod auspicjami Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu). Członkowie KSS byli zgodni, iż głównym zadaniem Komisji jest patronowanie różnym inicjatywom naukowym.

 

II posiedzenie Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN

25 września 2008 r. (Poznań)

Dyskusja koncentrowała się wokół następujących tematów:

1. Spotkanie KSS podczas XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich (Olsztyn, 16 września 2009). Spotkanie zatytułowane Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny będzie miało formę dyskusji panelowej w dwóch blokach chronologicznych (średniowiecze i czasy nowożytne oraz wiek XIX i XX, a nawet początek XXI wieku). Uczestnikami panelu będą członkowie KSS oraz zaproszeni goście. Wstępnie sformułowano postulaty, dotyczące ogólnych założeń poszczególnych referatów.

2. Przedyskutowano przebieg przygotowań do konferencji Risorgimento a Europa Południowo-Wschodnia i Wschodnia.

3. Przygotowania do spotkania CIEHS na XXI Międzynarodowym Kongresie Nauk Historycznych (Amsterdam, 22–28 sierpnia 2010). Rozważano propozycje tematów wystąpień na forum międzynarodowym: m.in. znaczenie NSZZ „Solidarność” dla Europy Środkowo-Wschodniej. Zgłoszono także kilka kandydatur historyków, którzy mogliby zostać poproszeni przez Komisję o wygłoszenie referatów w Amsterdamie (rozmowy z kandydatami zostaną przeprowadzone indywidualnie).

4. Dyskutowano propozycję zainicjowania przez KSS prac nad opracowaniem wyboru źródeł, prezentującego stosunek Polaków do idei slawizmu, panslawizmu oraz stosunek Polaków do innych narodów słowiańskich. Uznano, że potrzebna jest zarówno jednotomowa edycja skierowana do studentów, mogąca stanowić pomoc dydaktyczną, jak też wydawnictwo wielotomowe, przeznaczone dla historyków. Żywo dyskutowano niebezpieczeństwa związane z wydawaniem wyboru źródeł. Komisja za główne zadanie uznała sformułowanie ścisłych i obiektywnych zasad doboru materiału źródłowego. Pozwoli to na skonstruowanie wyboru (wyborów) źródeł, który prezentowałyby zjawiska historyczne w całej ich złożoności.

5. Prof. Władysław Andrzej Serczyk zgłosił ewentualny temat konferencji, która mogłaby odbyć się pod patronatem KSS: Rola słowianofilstwa i panslawizmu w formowaniu się podstaw polityki państw Europy Wschodniej w XIXXXI w. Zaproponował również podjęcie przez Komisję tematu: Słowiańszczyzna we współczesnej praktyce politycznej.

 

III posiedzenie Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN

17 marca 2009 r. (Warszawa)

Dyskusja koncentrowała się wokół następujących tematów:

1. Panelu KSS Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny podczas XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich (Olsztyn, 16 września 2009 roku) – sprawy organizacyjne, formuła wystąpień.

2. Przygotowań do konferencji Risorgimento a Europa Południowo-Wschodnia i Wschodnia oraz realizacji innych projektów, nad którym KSS objęła patronat.

3. Spotkania CIEHS na XXI Międzynarodowym Kongresie Nauk Historycznych (Amsterdam, 22–28 sierpnia 2010); przyjęto zgłoszenia tematów referatów.

4. Zgłoszonej przez prof. Jerzego Borejszę propozycji zmiany nazwy Komisji Studiów Słowiańskich na Komisję Historii Europy Środkowej i Wschodniej. Propozycję przyjęto, ale dyskutowano nad zasięgiem nowego obszaru zainteresowań oraz problemami stąd wynikającymi, a także nowymi możliwościami badawczymi.

5. Prof. Leszek Zasztowt przedstawił, wraz z prośbą o wsparcie przez KSS, projekt edycji archiwum Komisji Edukacji Narodowej.

 

 

 

 

 

IV posiedzenie Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN

 

16 września 2009 r. (Olsztyn) – w ramach XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich

 

Temat: Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny

 

Posiedzenie miało charakter otwarty (w obradach udział wzięło około 30 osób).

 

Referaty wygłosili: średniowiecze – doc. dr hab. Andrzej Janeczek i dr Monika Saczyńska; czasy nowożytne – dr hab. Oleg Łatyszonek (oraz uzupełnienie prof. dr hab. Ryszarda Szczygła); wiek XIX – prof. dr hab. Antoni Cetnarowicz, prof. dr hab. Sławomir Kalembka; wiek XX i XXI – dr Joanna Gierowska-Kałłaur.

 

Referenci omawiający problematykę słowiańską dla okresu średniowiecza skupili się na zagadnieniach źródłowych, a także dotychczasowej literaturze przedmiotu. Dr Monika Saczyńska poświęciła swoje wystąpienie zbadaniu tematyki słowiańskiej w Rocznikach Jana Długosza, natomiast doc. dr hab. Andrzej Janeczek prześledził wątki „słowiańskie” poruszane w polskiej literaturze przedmiotu (idea wspólnoty/jedności słowiańskiej, etnogeneza Słowian itp.). Dr hab. Oleg Łatyszonek skupił swój ogląd problematyki na przełomowym wydarzeniu w dziejach monarchii jagiellońskiej epoki wczesnej nowożytności: unii lubelskiej. Referent wskazał m.in. na różnorodne oceny, z jakimi to wydarzenie spotyka sie we współczesnej literaturze historycznej (zwłaszcza białoruskiej). Prof. Prof. Cetnarowicz i Kalembka zaprezentowali stan historiografii oraz strukturę i organizację badań nad historią Słowian w XIX w. w różnych ośrodkach naukowych z terenów słowiańskiej Europy. Prof. Antoni Cetnarowicz przedstawił stan dwudziestowiecznej historiografii słowiańskiej w Czechach i Słowacji (wcześniej Czechosłowacji) oraz na terenie Bałkanów (Jugosławia oraz państwa powstałe wskutek jej rozpadu). Referent starał się zwrócić uwagę na zmiany w myśleniu historyków w latach 80. i 90., a zwłaszcza po 1989 r. Prof. Sławomir Kalembka skoncentrował się w swoim wystąpieniu na historiografii Białorusi i Ukrainy. Obaj referenci zwracali uwagę na ideologizację historiografii słowiańskiej oraz wykorzystywanie historii w polityce. Dr Joanna Gierowska-Kałłaur przedstawiła autorski pogląd na badanie Słowiańszczyzny w XX w. Referentka podkreślała m.in. ogromny rozwój nacjonalizmu w Europie Środkowej, Południowej, a także Wschodniej w XX w, co nie pozostało – jej zdaniem – bez wpływu na historyków i historiografię.

 

W dyskusji zwracano uwagę na powiązanie badań słowianoznawczych z sytuacją polityczną w XIX, XX i nawet XXI w.

V posiedzenie Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN

24 lutego 2010 r. (Warszawa)

Przedmiotem obrad były następujące zagadnienia:

1. Podsumowanie panelu Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny zorganizowanego przez KSS podczas XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich (Olsztyn, 16 września 2009 roku);

2. Stan przygotowań do udziału historyków polskich w spotkania CIEHS na XXI Międzynarodowym Kongresie Nauk Historycznych (Amsterdam, 22-28 sierpnia 2010);

3. Dyskusja nad zmianą nazwy Komisji: sprawy merytoryczne (ostateczny kształt nazwy) oraz sprawy proceduralne;

4. Prof. Leszek Zasztowt przedstawił stan prac nad wydaniem materiałów dotyczących Komisji Edukacji Narodowej ze zbioru Metryki Litewskiej;

5. Plany na rok 2010 oraz projekty na następną kadencję (m.in. włączenie się KSS w obchody rocznicy 150-lecia powstania styczniowego)

VI posiedzenie Komisji Studiów Słowiańskich KNH PAN

7 września 2010 r. (Kielce)

Przedmiotem obrad były następujące zagadnienia:

1. Omówienie wydania materiałów ze spotkania pt. Stan i perspektywy badań nad dziejami Słowiańszczyzny, zorganizowanego przez KSS w trakcie XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków w Olsztynie (16 IX 2009).

2. Sprawozdanie z XXI Międzynarodowego Kongresu Nauk Historycznych (Amsterdam, 22–28 VIII 2010), a zwłaszcza omówienie udziału historyków polskich oraz spotkań zorganizowanych przez Commission Internationale des Études Historiques Slaves (CIEHS); CIEHS zaproponowała obrady w czterech sekcjach tematycznych: austroslawizm, panslawizm i neoslawizm oraz solidarność słowiańska w czasach współczesnych.

3. Zmiana nazwy KSS. Przed spotkaniem wśród członków KSS została przeprowadzona ankieta w sprawie zmiany nazwy Komisji. Najwięcej osób opowiedziało się za nazwą w brzmieniu: Komisja Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich. Ostatecznie zaaprobowano złożenia w tej sprawie wniosku do Komitetu Nauk Historycznych PAN.

4. Prof. Leszek Zasztowt przedstawił sprawozdanie z prac nad wydaniem materiałów dotyczących Komisji Edukacji Narodowej.

5. Podsumowanie dotychczasowej działalność Komisji Studiów Słowiańskich oraz dyskusja nad ewentualnymi zadaniami, które mogłaby podjąć komisja w następnej kadencji (m.in. włączenie się w obchody 150-lecia powstania styczniowego, przygotowanie wydawnictwa źródłowego dotyczącego problematyki słowiańskiej).